మెడికల్ టెర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ (MTP) చట్టం – 1971
భారతదేశంలో గర్భసంచారణను వైద్యపరంగా రద్దు (Medical Termination of Pregnancy – MTP) చేసే విధానాన్ని నియంత్రించడానికి 1971లో మెడికల్ టెర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ చట్టం (MTP Act, 1971) అమలులోకి వచ్చింది. తర్వాత, 2021లో సవరణలు చేయబడ్డాయి.
మెడికల్ టెర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ (MTP) చట్టం మరియు దానికి 2021లో చేసిన సవరణలు.
కొన్ని పరిస్థితులలో, ఒక స్త్రీ తన భర్త అనుమతి లేకుండా తన గర్భాన్ని ముగించుకోవచ్చని వీడియో హైలైట్ చేస్తుంది.
గృహ హింస కారణంగా భర్త నుండి విడిగా జీవిస్తున్న మహిళ అబార్షన్కు అర్హులని పంజాబ్ మరియు హర్యానా హైకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన ఒక నిర్దిష్ట కేసును కూడా వీడియో చర్చిస్తుంది.
MTP చట్టానికి 2021 సవరణలు వారి పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యం గురించి నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో మహిళలకు ఎక్కువ స్వయంప్రతిపత్తిని అందజేస్తాయని వీడియో నొక్కి చెబుతుంది.
MTP చట్టంలోని ముఖ్యాంశాలు:
- గర్భసంచారణ రద్దు అనుమతించే పరిస్థితులు
- గర్భధారణ కొనసాగితే తల్లి ఆరోగ్యానికి ముప్పు ఉంటే
- పిండం లోపభూయిష్టం (fetal abnormalities) ఉన్నప్పుడు
- బలవంతపు లైంగిక సంబంధం (rape) లేదా అత్యాచార బాధితురాలు గర్భవతి అయినప్పుడు
- వివాహేతర గర్భధారణ (contraceptive failure) అయినప్పుడు, ఇది 2021 సవరణలో చేరింది
- గర్భధారణ రద్దు గడువు
- 20 వారాల వరకు – ఒకే ఒక్క అర్హత కలిగిన వైద్యుడి (Registered Medical Practitioner – RMP) అనుమతితో
- 20 నుంచి 24 వారాల వరకు – నిర్దిష్ట వర్గాలకు చెందిన మహిళలు (అత్యాచార బాధితులు, చిన్నపిల్లలు, వికలాంగులు) ఇద్దరు వైద్యుల అనుమతితో
- 24 వారాల తర్వాత – కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని మెడికల్ బోర్డు అనుమతిస్తే మాత్రమే
- రహస్యత్వ హక్కు
- మహిళ వ్యక్తిగత వివరాలను రహస్యంగా ఉంచాలి
- వైద్యులు ఆమె గర్భసంచారణ రద్దు వివరాలను పరిచయ నిర్దిష్టత (confidentiality) కాపాడుతూ ఉంచాలి
2021 MTP సవరణ చట్టం ముఖ్య మార్పులు:
- గర్భసంచారణ రద్దుకు గడువు 24 వారాలకు పెంపు
- వివాహితులకే కాకుండా అవివాహిత మహిళలకు కూడా హక్కులు కల్పించబడటం
- వైద్యుల సంఖ్య అవసరాన్ని సవరించడం (20 వారాల వరకు ఒక వైద్యుడు, 20-24 వారాల వరకు ఇద్దరు వైద్యులు)
ముఖ్యమైన అంశాలు:
- MTP చట్టం గర్భసంచారణ రద్దును మహిళా హక్కుగా పరిగణిస్తుంది, కానీ నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో మాత్రమే అనుమతిస్తుంది.
- అక్రమ గర్భసంచారణ రద్దులు చట్టపరంగా శిక్షార్హం.
- పిండహత్య (female foeticide) అనేది మిగతా చట్టాల ప్రకారం నేరం.
